Prvi homeopatski portal na Balkanu

Herbalistika i homeopatija – objašnjenja i poređenje

I deo

Iako su herbalistika kao i homeopatija uglavnom poznate širom sveta, i dalje postoje nejasnoće u vezi sa razlikom između ova dva medicinska sistema. Zabuna je znatno uzrokovana činjenicom da se većina homeopatskih remedija spravlja od biljaka. Za početak, trebalo bi razjasniti osnovne razlike.

Zapravo, ova dva medicinska sistema su potpuno različita.

Krenimo od istorije.

Upotreba biljaka u svrhu ishrane i lečenja stara je koliko i čovečanstvo. Korišćenjem biljaka u svakodnevnoj ishrani, čovek je postepeno primećivao neke od njihovih lekovitih osobina. S obzirom da nije imao znanje o uzrocima bolesti niti o tome koja biljka i na koji način bi se mogla koristiti za lečenje, upotreba je bila bazirana na iskustvu. Vremenom, otkriveni su razlozi specifične upotrebe lekovitih biljaka za određene dolesti, tako da je upotreba lekova postepeno izašla iz empirijskog okvira i postala zasnovana na činjenicama koje su je objašnjavale. Do pojave jatrohemije u XVI veku, biljke su bile osnov lečenja i profilakse.

Ljudi su toliko verovali u lekovita svojstva biljaka, da su one postale zaštitni znak bogova i božanstava lekova i lečenja. U Minojskoj civilizaciji na Kritu mak je bio zaštitni znak Velike Boginje lekova i lečenja, koja je uvek predstavljana sa makovim semenjem na obodu šešira. Zbog lekovitih svojstava i veoma rasprostranjene upotrebe, neke biljne vrste su proglašavane svetim biljkama.

To je bio slučaj sa crnim i belim lukom – egipatski lekari su se kleli u njih. Krtole ovih biljaka stavljane su kao darovi u grobove kraljeva. Zapravo, i ne znajući, ljudi su koristili dezinfekciona i antibiotska svojstva sumpornih jedinjenja koja se nalaze u njima.

Biljke sa tropanskim alkaloidima korišćene su u magijskim ritualima i kao afrodizijaci, zbog opioidnih i halucinogenih dejstava, i u mnogim kulturama su dobijale magijsko ili simboličko značenje. U ove svrhe najčešće su korišćene biljke iz Solanaceae familije (biljke pomoćnice): mandragora (Mandragora officinarum), velebilje (Atropa belladonna) i crna bunika (Hyoscyamus niger).

Mandragora je jedna od najpoznatijih svetih biljaka, čija je magijska snaga posledica slučajnog sklada dvaju faktora: koren u obliku ljudskog tela sa izraženim muškim i ženskim genitalijama, i alkaloidni sastav koji izaziva halucinogene efekte. Zbog toga je mandragora postala veoma visoko vrednovana biljka, sa širokim rasponom moći. Pominje se i u Starom zavetu.

Foto: H.D. Greaves

Narodi Mesopotamije i Egipta kombinovali su je sa drugim tropanskim alkaloidima Solanaceae familije u raznim preparatima za piće i mazanje kože. Koren u vinu korišćen je kao narkotik i sredstvo za anesteziju. Od korena su pravljene figurine koje su se nosile kao amajlije za dobro zdravlje i zaštita protiv bolesti, a žene su ih nosile protiv steriliteta. Osim neobičnog korena, korišćeni su njeni plodovi poznati kao “Afroditine jabuke” koje su predstavljale simbol ljubavi. U Tutankamonovj grobnici, u cvetnom vencu faraona, pronađeni su plodovi mandragore. Rimski enciklopedista Aulus Cornelius Celsus, u svom radu “O lekovima” (“De re medica”) u I veku, piše o tome da je san mirniji i dublji kad se plod mandragore stavi ispod jastuka. Dioscorides ju je koristio kao anestetik tokom hirurških intervencija, kao lek za oči, sredstvo za pobačaj kao i sredstvo za uspavljivanje. Galen je koren mandragore kuvan u vinu koristio kao anestetik, a sa medom je spravljao supozitorije koje su korišćene kao sredstvo za uspavljivanje.

Jevrejska tradicija je takođe poznavala mandragoru.

U Srednjem veku, mandragora je dostigla vrhunac reputacije kada je nazvana čarobnom biljkom. Samo pominjanje “malog zasađenog čoveka” izazivalo je veliki strah zbog rizika prilikom berbe. Verovalo se da prilikom vađenja iz zemlje biljka proizvodi vrisak. Theophrastus je pisao da ovaj plač može da ubije onoga ko ga čuje. Ovo verovanje se pominje u Šekspirovoj tragediji “Romeo i Julija”.

I zaista, lekovita i magijska svojstva mandragore bila su velika i rasprostranjena.

Gordana Jujić

 

Powered by 

logo BKOBalkanopathy 2019logo dc